In een eerdere column is uitgelegd dat een erfgenaam de keuze heeft om een erfenis 1) zuiver te aanvaarden, 2) beneficiair te aanvaarden of 3) te verwerpen. Het kan echter ook gebeuren dat een erfgenaam een erfenis onbewust (per ongeluk) zuiver aanvaardt. Dit kan het geval zijn als een erfgenaam nog geen keuze heeft gemaakt, maar zich gedraagt als een erfgenaam die zuiver heeft aanvaard. Dat kan een erfgenaam duur komen te staan. Het volgende waargebeurde verhaal illustreert dat goed.
De zaak ‘De Koperen Pan’[1]
Anne is moeder van twee (inmiddels volwassen) kinderen, Chris en Diana. Plots komt Anne te overlijden. Haar echtgenoot Bas is op dat moment al enkele jaren geleden overleden. Op grond van de wet zijn Chris en Diana de enige erfgenamen van hun moeder.
Kort na het overlijden van hun moeder spreken Chris en Diana samen met hun partners af in haar woning, om haar uitvaart te regelen. Chris en Diana komen van ver en hebben beiden een lange autorit achter de rug. Nadat er herinneringen over moeder zijn opgehaald, wordt een begin gemaakt met het regelen van de uitvaart. Op enig moment beginnen de magen te rommelen. Op een lege maag kan natuurlijk geen uitvaart worden geregeld. Besloten wordt om samen een hapje te eten bij restaurant ‘De Koperen Pan’, en ondertussen verder te overleggen over de uitvaart. De rekening betrof € 119,-. Chris en Diana waren ervan overtuigd dat moeder het mooi had gevonden als het etentje op haar kosten zou worden betaald. Zodoende is de rekening betaald met de pinpas van moeder.
Op een later moment hebben Chris en Diana de erfenis van moeder beneficiair aanvaard. Vervolgens meldt een schuldeiser van moeder zich bij Chris en Diana met een vordering van ruim € 11.000,-. De erfenis blijkt echter niet voldoende toereikend te zijn om deze vordering te kunnen betalen. De schuldeiser meent echter dat Chris en Diana de vordering van € 11.000,- uit hun eigen zak moeten betalen, omdat zij de rekening van het etentje hebben betaald met de pinpas van moeder en zodoende haar erfenis zuiver hebben aanvaard.
Er is jaren geprocedeerd over de vraag of Chris en Diana de erfenis van hun moeder zuiver hebben aanvaard of niet. Uiteindelijk heeft de Hoge Raad (het hoogste rechtscollege van Nederland) geoordeeld dat gezien de bijzondere omstandigheden in deze zaak, waaronder dat de kosten kortgezegd verband hielden met het regelen van de uitvaart, er geen sprake is van een daad van zuivere aanvaarding.
In deze zaak zijn de erfgenamen er goed mee weggekomen. Dat had zomaar anders kunnen zijn als de feiten anders zouden liggen. Bijvoorbeeld, als de erfgenamen samen met hun partners zouden hebben genoten van een zesgangendiner in een chique restaurant, op kosten van moeder.
Wijze les
De les die niet uit deze zaak kan worden getrokken is niet dat etentjes op kosten van de overledene kunnen worden betaald. De wijze les die wél uit deze zaak kan worden getrokken is dat voorzichtigheid geboden is als een erfgenaam nog geen keuze heeft gemaakt ten aanzien van een erfenis!
Vragen?
Heeft u vragen over het bovenstaande of andere erfrechtvragen? Neem dan gerust contact op. Onze erfrechtspecialisten staan klaar om met u mee te denken en u verder te helpen!
[1] HR 22 mei 2015, ECLI:NL:HR:2015:1284.