Alimentatiekwesties vormen een heikel punt in echtscheidingszaken. De alimentatieplichtige (degene die alimentatie betaalt) wenst zo min mogelijk te betalen, terwijl de alimentatiegerechtigde (degene die alimentatie ontvangt) veelal belang heeft bij een zo hoog mogelijk bedrag aan partneralimentatie. Indien de alimentatie dan eenmaal vaststaat, wordt wel eens gedacht dat de partneralimentatie een vaste inkomensgarantie biedt. Dit is echter niet altijd het geval! Betaalt of ontvangt u partneralimentatie? Bent u zich dan bewust van onderstaande wijzigingsmogelijkheden.
Alimentatieverplichting
De wet regelt dat indien een echtgenoot, na echtscheiding, niet voldoende inkomsten heeft om in zijn of haar levensonderhoud te kunnen voorzien en daar redelijkerwijs ook niet toe in staat is, recht heeft op een uitkering tot levensonderhoud ten laste van de andere echtgenoot. Deze alimentatieverplichting bestaat alleen na een huwelijk of geregistreerd partnerschap en dus niet na het einde van een samenwoning! Overigens kunnen de echtgenoten de alimentatieverplichting ook via een zogeheten nihilbeding uitsluiten. In het echtscheidingsconvenant wordt dan afstand gedaan van de partneralimentatie. Let wel dat u niet reeds voor het huwelijk, bijvoorbeeld in de huwelijkse voorwaarden, afstand kan doen van uw rechten of verplichtingen ten aanzien van partneralimentatie! Zo’n afspraak is nietig.
Indien wel partneralimentatie wordt vastgesteld, kan dit zowel bij overeenkomst (convenant) als door de rechter geschieden. In beide gevallen kan de partneralimentatie achteraf worden gewijzigd of worden ingetrokken. De hoogte van de partneralimentatie kan allereerst worden gewijzigd, indien sprake is van zogeheten gewijzigde omstandigheden. Een dergelijke wijziging kan zich bij beide partijen voordoen. Veelal zal het gaan om een wijziging van financiële omstandigheden. Denk hierbij aan arbeidsongeschiktheid of werkloosheid van de alimentatiebetaler. Ook kan de alimentatieontvanger bijvoorbeeld veel meer gaan verdienen dan voorheen.
Factoren die de alimentatie beïnvloeden
Houd u ook rekening met niet-financiële factoren die de alimentatie kunnen beïnvloeden! Zo eindigt de alimentatieplicht indien de ontvanger opnieuw in het huwelijk treedt, een geregistreerd partnerschap aangaat, dan wel gaat samenleven met een ander als waren zij gehuwd of als hadden zij hun partnerschap laten registeren. Ook ernstig wangedrag aan de zijde van de ontvanger kan ertoe leiden dat de rechter de partneralimentatie matigt, of zelfs op nihil stelt. Hierbij moet u denken aan mishandelingen, stalking en vernielingen van goederen.
Ten tweede kan de partneralimentatie worden gewijzigd als vanaf het begin niet is voldaan aan de wettelijke maatstaven. De rechter is dan ten tijde van de vaststelling van onjuiste of onvolledige gegevens uitgegaan. Indien partijen in een echtscheidingsconvenant afspraken hebben gemaakt over alimentatie en daarbij sprake is van grove miskenning van de wettelijke maatstaven, kan de hoogte tevens worden gewijzigd. Wil dit laatste daadwerkelijk leiden tot herziening van de hoogte van partneralimentatie, dan moet sprake zijn van onbewuste afwijking. Met andere woorden, wijkt u welbewust af van waar u wettelijk recht op zou hebben, dan kan niet achteraf een beroep worden gedaan op voornoemde wijzigingsgrond.
Niet-wijzigingsbeding
Om toekomstige wijzigingsmogelijkheden uit te sluiten, kan ervoor worden gekozen om een niet-wijzigingsbeding op te nemen in het echtscheidingsconvenant. Dit betekent dat afgesproken wordt dat de rechter de partneralimentatie niet meer kan wijzigen. Er is slechts een beperkte mogelijkheid om achteraf onder een dergelijk beding uit te komen. Zo moet bijvoorbeeld sprake zijn van een zodanige ingrijpende wijziging van omstandigheden, dat de verzoeker naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid niet langer aan het beding kan worden gehouden. Het komt echter maar zelden voor dat een niet-wijzigingsbeding wordt doorbroken. Laat u zich dan ook altijd goed informeren omtrent de gevolgen van een niet-wijzigingsbeding!
Al met al is het krijgen dan wel het betalen van partneralimentatie geen rustig bezit. Twijfelt u of de door u te betalen of ontvangen partneralimentatie voor wijziging in aanmerking komt? Neemt u dan gerust contact met ons op.