Hoge Raad: rechter mag niet buiten het partijdebat treden

21 april, 2026
Evy Koertshuis

De Hoge Raad heeft recent arrest gewezen in een zaak waarin de Staat aansprakelijk werd gesteld voor de inverzekeringstelling van een destijds veertienjarige verdachte (hierna: de betrokkene).

De betrokkene werd verhoord én drie dagen in verzekering gesteld (=vastgehouden in een politiecel). Uiteindelijk werd de betrokkene niet strafrechtelijk vervolgd.

Het hof oordeelde dat de inverzekeringstelling onrechtmatig wasDaarbij overwoog het hof onder meer dat het politieverhoor met een betere planning al in de eerste, kortere fase van vasthouding, had kunnen worden afgerond. In dat geval zou een verdere inverzekeringstelling niet nodig zijn geweest. 

Daar zit echter een belangrijk probleem. De betrokkene had dit argument zelf helemaal niet aangevoerd gedurende de procedure. Het hof heeft deze redenering dus zelfstandig in zijn oordeel betrokken.

Dat mag niet. Volgens de wet moet de rechter uitgaan van de feiten en stellingen die partijen zelf naar voren brengen tijdens een procedure. Als een rechter uit eigen beweging nieuwe feitelijke argumenten toevoegt, kan de andere partij zich daar niet naar behoren tegen verweren. 

De Hoge Raad maakte daarom duidelijk dat de rechter hier te ver is gegaan: de rechter beslist wel, maar partijen bepalen de grenzen van het debat.

Vragen?

Heeft u naar aanleiding van dit arrest vragen over staatsaansprakelijkheid of andere aansprakelijkheidskwesties? Neem gerust contact met ons op, onze specialisten in het aansprakelijkheidsrecht denken graag met u mee.


Aansprakelijk en letsel
Evy Koertshuis