Het komt nog al eens voor dat erfgenamen voor een onaangename verrassing komen te staan wanneer er zich in de nalatenschap plotseling een niet verwachte schuldeiser meldt. Tot voor kort was het zo dat – wanneer de erfgenaam de erfenis reeds zuiver had aanvaard – de erfgenaam ook met zijn of haar eigen vermogen aansprakelijk was voor deze schuld. Om dit soort situaties zo veel mogelijk te voorkomen is op 1 september jl. de vernieuwde Wet bescherming erfgenamen tegen schulden in werking getreden. De Wet beoogt erfgenamen beter te beschermen tegen eventuele schulden van de erflater.
Hoe zat het ook alweer?
Bij het openvallen van een nalatenschap heeft u als erfgenaam drie mogelijkheden:
- Zuivere aanvaarding: u accepteert alle vermogensbestanddelen, maar ook alle schulden! Wanneer er sprake is van een negatieve nalatenschap bent u met uw eigen vermogen aansprakelijk voor de schulden.
- Beneficiaire aanvaarding: u accepteert de erfenis alleen indien de vermogensbestanddelen de schulden overtreffen. U bent dus niet aansprakelijk indien er sprake is van een negatieve nalatenschap.
- Verwerping: u accepteert de erfenis niet. U ontvangt niets, maar bent ook niet aansprakelijk voor uit de nalatenschap voortvloeiende schulden.
Impliciete keuze
De praktijk laat zien dat erfgenamen – ondanks het feit dat veelal wordt gedacht dat omdat er (nog) geen uitdrukkelijke keuze is gemaakt voor één van de bovenstaande omschreven aanvaardingsmogelijkheden de nalatenschap dus ook nog niet is aanvaard – veelal toch gebonden worden door zich feitelijk als erfgenaam te gedragen. Dit wordt ook wel de impliciete zuivere aanvaarding genoemd. Denkt u in dat verband aan de situatie dat een erfgenaam een oude rekening van de erflater betaalt, de oude woning leegruimt of enkele spullen van de erflater verdeelt.
Wet bescherming erfgenamen tegen schulden
Tot voor kort leidde voormelde gedragingen tot de slotsom dat de erfenis zuiver was aanvaard en dus dat de
betreffende erfgenaam met zijn of haar eigen vermogen aansprakelijk was voor de schulden van de nalatenschap. Per 1 september 2016 is dit niet meer het geval. Er is pas sprake van een zuivere aanvaarding wanneer er beschikkingshandelingen (verkopen of bezwaren van goederen van de nalatenschap of het anderszins aan het verhaal van de schuldeisers onttrekken van goederen) zijn verricht.
Daarnaast introduceert de Wet een uitzonderingsclausule voor erfgenamen die een nalatenschap zuiver hebben aanvaard en nadien geconfronteerd worden met een niet verwachte schuld. De erfgenaam kan in die situatie de kantonrechter verzoeken om de nalatenschap alsnog beneficiair te aanvaarden en – voor zover de nalatenschap al is afgewikkeld – om te worden ontheven van de verplichting om de schuld uit zijn eigen vermogen te voldoen.
Conclusie
Geconcludeerd kan worden dat de positie van de erfgenaam door de Wet bescherming erfgenamen tegen schulden verbeterd is. Desalniettemin blijft voorzichtigheid troef! Aan het zuiver aanvaarden van een erfenis kleven de nodige gevaren.
Twijfelt u over uw keuze om een nalatenschap zuiver danwel beneficiair te aanvaarden of wellicht te verwerpen of heeft u in verband met het vorenstaande nog vragen? Neemt u dan gerust contact met ons.