De Rijksoverheid maakte onlangs bekend dat er per 24 november 2025 een nieuw wetsvoorstel ter consultatie is gepubliceerd. Met dit voorstel krijgen ook broers en zussen van slachtoffers, die door toedoen van een ander zijn overleden of ernstig en blijvend letsel hebben opgelopen, recht op vergoeding van affectieschade. Daarnaast worden de vaste bedragen voor affectieschade in het wetsvoorstel verhoogd.
Affectieschadever-goeding
Wanneer iemand (strafrechtelijk) aansprakelijk is voor het overlijden van een ander, moet de aansprakelijke partij – of diens verzekeraar – de schade van de nabestaanden vergoeden. Een belangrijk onderdeel daarvan is de affectieschadevergoeding: een financiële tegemoetkoming voor het leed en verdriet dat een nabestaande ervaart na het verlies van een dierbare. Hierover schreef ik eerder al een blog.
De Wet Affectieschade, die deze vorm van schadevergoeding introduceerde, is op 1 januari 2019 zonder terugwerkende kracht in werking getreden. In deze wet is bepaald wie er voor affectieschadevergoeding in aanmerking komt:
- echtgenoten, levensgezellen en geregistreerde partners die samen met het slachtoffer een huishouden voerden;
- (pleeg)ouders van het slachtoffer en personen voor wie het slachtoffer duurzaam zorgde;
- (pleeg)kinderen van het slachtoffer, ongeacht de woonsituatie;
- personen met een uitzonderlijk nauwe en persoonlijke band met het slachtoffer, voor wie vergoeding van affectieschade redelijk en billijk is (de hardheidsclausule).
Deze opsomming is limitatief: alleen personen die in de wet zijn aangewezen, komen in aanmerking voor vergoeding. Broers en zussen van slachtoffers vallen op dit moment dus niet onder de gerechtigden, tenzij de nabestaande broer/zus kan bewijzen dat sprake is van een uitzonderlijke nauwe en persoonlijke band die onder de hardheidsclausule valt. De nabestaande broer/zus moet alsdan bewijzen dat zij met het slachtoffer samenwoonden en dat zij voor elkaar zorgden.
Affectieschade
Wanneer iemand (strafrechtelijk) aansprakelijk is voor het overlijden van een ander, is de aansprakelijke partij – of diens verzekeraar – verplicht om de overlijdensschade van de nabestaanden te vergoeden. Dit speelt bijvoorbeeld wanneer het overlijden het gevolg is van een arbeidsongeval, een medische fout, een strafbaar feit of een verkeersongeval.
Een nabestaande kan in dat geval onder meer aanspraak maken op affectieschade. Dit is een compensatie voor het leed en het verdriet dat een nabestaande ervaart door het overlijden van een dierbare.
WODC-onderzoek
Het wetsvoorstel vloeit (onder andere) voort uit een evaluatie van het Wetenschappelijk Onderzoek- en Datacentrum (WODC). In december 2024 concludeerde het WODC dat de Wet Affectieschade in de praktijk goed functioneert, maar dat het wenselijk is om het recht op affectieschadevergoeding ook aan broers en zussen van slachtoffers toe te kennen. De Tweede Kamer heeft daaraan inmiddels opvolging gegeven in de vorm van het onderliggend wetsvoorstel.
Hoe nu verder?
Sinds 24 november 2025 staat het wetsvoorstel open voor consultatie. Na afloop van deze periode worden de reacties verzameld en doorgestuurd naar de Raad van State. Vervolgens gaat het (mogelijk aangepaste) voorstel naar de Tweede Kamer en daarna naar de Eerste Kamer. Wanneer de nieuwe regeling daadwerkelijk in werking zal treden, is om die reden nog niet bekend.
Wordt vervolgd.
Vragen?
Bent u ook slachtoffer van een gewelds- of zedenmisdrijf, bedrijfsongeval, medische fout of verkeersongeval? Of heeft u vragen naar aanleiding van het voorgemelde? Neem dan contact met ons op, zodat wij in uw belang kunnen meedenken. Indien gewenst, kunt u een kosteloos oriënterend gesprek inplannen met één van onze gespecialiseerde advocaten.